Hạnh không nhận thức ăn sau bữa

Đã tỏ ý đủ thì không nhận thêm thức ăn nào nữa.

Giải nghĩa

Khi đã tỏ ý đủ (từ chối phần dâng thêm), vị hành giả không nhận và không dùng thêm thức ăn được dâng lại sau đó. Thanh Tịnh Đạo dẫn chú giải xưa giải thích tên hạnh bằng loài chim khalu: khi trái cây ngậm trong mỏ rơi mất thì nó không ăn thêm nữa.

Cách thọ trì và ba bậc hành trì

Lời thọ: "Tôi từ chối thức ăn thêm" hoặc "Tôi thọ trì hạnh không nhận thức ăn về sau". Khi đã tỏ ý đủ, vị ấy không được nhận lại thức ăn đã làm cho hợp luật để ăn tiếp. Thanh Tịnh Đạo giải thích: với vắt cơm đầu tiên thì chưa tính là tỏ ý đủ, nhưng nếu đang nuốt vắt ấy mà từ chối phần thêm thì đã tỏ ý đủ. Ba bậc: bậc thượng khi đã tỏ ý đủ như vậy thì không ăn vắt thứ hai; bậc trung còn ăn phần thức ăn mà mình đã tỏ ý đủ; bậc hạ ăn cho tới khi rời chỗ ngồi. Ăn thức ăn được làm cho hợp luật lại sau khi đã tỏ ý đủ thì hạnh bị phá.

Lợi ích tu tập

Theo Thanh Tịnh Đạo: xa lỗi phạm liên quan đến thức ăn thêm; không ăn quá no; không để dành thức ăn; không phải tìm kiếm thêm; sống thiểu dục.

Trong kinh điển

Luật tạng có học giới pācittiya 35: tỳ kheo đã ăn xong và đã từ chối lời mời ăn thêm mà còn ăn thức ăn không phải đồ dư được làm đúng luật thì phạm. Hạnh đầu đà này đi xa hơn: đã tỏ ý đủ thì không ăn thêm, kể cả thức ăn được làm cho hợp luật lại. Thanh Tịnh Đạo nêu lợi ích đầu tiên của hạnh là xa lỗi phạm liên quan đến thức ăn thêm.

Liên hệ thực tiễn

Ông nói với BBC Tiếng Việt (24/5/2024) rằng khi đã được cho một bữa buổi sớm thì không nhận nữa. Trang chưa có nguồn mô tả chi tiết cách ông từ chối phần dâng thêm.