Vì sao đoàn không đi qua Myanmar: từ kế hoạch ban đầu đến cửa khẩu Mae Sot

⚠️ Chưa đối chiếu đủ nguồn — bài này còn chi tiết chưa tìm được nguồn gốc hoặc chưa được thẩm định độc lập; các phần đó được ghi rõ trong bài.

Vì sao cần một bài riêng

“Sao đoàn lại đi xuống Malaysia rồi bay sang Sri Lanka, trong khi Ấn Độ ở phía tây?” là một trong những câu hỏi gặp nhiều nhất về hành trình. Chính trang này, trong một bản cũ, từng trả lời bằng suy luận “vì xung đột ở Myanmar”. Bài này thay suy luận ấy bằng diễn biến theo nguồn.

Tuyến đường trên giấy

• Tháng 12/2024: Dân Việt đưa tin tuyến dự kiến của đoàn, sau Lào sẽ đi vào Myanmar rồi tới Ấn Độ.
• 30 — 31/12/2024: khi đoàn vào Thái Lan, RFA dẫn lời ông Đoàn Văn Báu — người tổ chức khi đó — rằng đoàn sẽ đi bộ khoảng 1.300 km trong hai tháng ở Thái Lan rồi sang Myanmar.
• 03/01/2025: RFA (dẫn BenarNews) cho biết cảnh sát cửa khẩu Chong Mek xác nhận đoàn vào Thái Lan khất thực, nhưng không được cho biết về kế hoạch sang Myanmar.

Trang theo dõi của cộng đồng cũng ghi “lịch trình dự kiến”: Lào, Thái Lan, Myanmar, rồi Bangladesh, Nepal và Ấn Độ.

Những lo ngại trước khi tới biên giới

Ngày 21/02/2025, RFA (tiếng Anh) ghi nhận ông (thầy) Minh Tuệ muốn tránh cửa khẩu Mae Sot vì giao tranh ở phía bên kia biên giới, và nghiêng về một cửa khẩu khác ở phía bắc. Trong cùng bài, ông nhắc tới khả năng bay sang Sri Lanka nếu tuyến đó thuận hơn. Các nhà phân tích được RFA phỏng vấn nghi ngờ giới chức Myanmar sẽ cho một đoàn đông người nước ngoài đi bộ qua lãnh thổ trong tình hình an ninh lúc đó.

Ngày 24/02/2025, văn phòng di trú tỉnh Phichit gia hạn lưu trú cho sáu vị sư; theo một bản tin RFA sau đó, hạn lưu trú kéo dài đến ngày 07/03. Từ đây, đoàn có chưa tới hai tuần để rời Thái Lan.

04/03/2025: cửa khẩu Mae Sot

Theo RFA, một phóng viên ban tiếng Myanmar của đài chứng kiến xe buýt chở hơn 30 vị sư cùng tình nguyện viên tới cửa khẩu Mae Sot, vào làm thủ tục. Cửa khẩu khi đó chỉ mở cho người Thái Lan và Myanmar, vẫn đóng với người nước ngoài, nên đoàn không thể qua. Đến chiều tối, đoàn hướng lên phía bắc để tìm cách gia hạn thị thực bằng thủ tục xuất nhập cảnh, hoặc đi thẳng sang Myanmar nếu được.

Trang chưa tìm thấy nguồn nào cho thấy đoàn từng xin thị thực Myanmar, và chưa thấy phát ngôn nào của giới chức Thái Lan hay Myanmar về việc này.

05/03/2025: cửa khẩu Chiang Khong

Sáng 05/03, theo RFA, ông (thầy) Minh Tuệ cùng năm vị đồng tu làm thủ tục tái xuất nhập cảnh tại cửa khẩu Chiang Khong (tỉnh Chiang Rai), giáp Lào, để được thêm thời gian lưu trú ở Thái Lan, nhưng không thành.

Sư Phúc Giác giải thích trong một buổi phát trực tiếp được RFA dẫn lại: đúng quy trình, sáu vị phải sang Lào và ở lại hai ngày rồi mới nhập cảnh lại Thái Lan; các vị lo rằng khi đã sang Lào sẽ không được vào lại Thái nữa. BBC Tiếng Việt cũng đưa tin về lựa chọn phải sang Lào hai ngày này.

06/03/2025: rẽ xuống Malaysia

Không còn cách ở lại Thái Lan hợp pháp mà không phải rời sang Lào, đoàn đi liên tục xuống phía nam và tối 06/03/2025 nhập cảnh Malaysia qua cửa khẩu Sadao (RFA; ghi nhận cộng đồng). Từ bán đảo Mã Lai không có đường bộ sang Ấn Độ, nên các chặng sau đi phà và máy bay: Dọc bán đảo Malaysia, Batam và Singapore.

Điều này giúp đọc tin thế nào

• Tin “đoàn đã vào Myanmar” tháng 3/2025 là sai: đoàn không qua được cửa khẩu nào sang Myanmar.
• Tin “đoàn bị chặn ở biên giới, mắc kẹt” có một phần sự thật — đoàn không qua được Mae Sot — nhưng không mắc kẹt: hai ngày sau đã sang Malaysia. Xem hồ sơ về tin mắc kẹt biên giới.
• Việc đi phà và máy bay về sau là hệ quả của địa lý sau khi tuyến Myanmar khép lại, không phải một kế hoạch lên sẵn từ đầu.

Điều chưa rõ

• Phía nào không cho đoàn qua tại Mae Sot — thủ tục xuất cảnh phía Thái Lan hay nhập cảnh phía Myanmar — các nguồn mô tả khác nhau, chưa có xác nhận chính thức.
• Vì sao đoàn vẫn tới Mae Sot dù ông (thầy) Minh Tuệ từng nói muốn tránh cửa khẩu này; các nguồn cộng đồng thuật lại khác nhau.
• Thời hạn gia hạn lưu trú ngày 24/02 được các nguồn nêu không thống nhất.