Hạnh nghỉ chỗ nào cũng xong

Nhận bất cứ chỗ nghỉ nào được chia, không lựa chọn chỗ tốt.

Giải nghĩa

Được chia chỗ nào thì nhận chỗ ấy, không bắt người khác đổi chỗ cho mình. Thanh Tịnh Đạo nêu lợi ích: bằng lòng với cái mình được, không còn bận tâm chỗ tốt chỗ xấu, đóng cửa trước lòng ham muốn quá mức.

Cách thọ trì và ba bậc hành trì

Lời thọ: "Tôi từ chối lòng tham chỗ ở" hoặc "Tôi thọ trì hạnh tùy chỗ được chia". Người thọ hạnh bằng lòng với chỗ ở được chia với lời "chỗ này đến phần thầy", không bắt ai phải dời chỗ cho mình. Ba bậc: bậc thượng không được hỏi về chỗ được chia (xa hay gần, có phi nhân hay rắn rết không, nóng hay lạnh); bậc trung được hỏi nhưng không được đi xem trước; bậc hạ được đi xem và nếu không vừa ý thì chọn chỗ khác. Hễ khởi lòng tham chỗ ở thì hạnh bị phá.

Lợi ích tu tập

Theo Thanh Tịnh Đạo: thực hành lời khuyên hãy bằng lòng với cái mình được; nghĩ đến lợi ích của các bạn đồng tu; không còn bận tâm hơn kém; bỏ ưa ghét; đóng cửa trước lòng ham muốn quá mức; sống thiểu dục.

Trong kinh điển

Luật tạng (Tiểu Phẩm, chương Sàng tọa) kể các đệ tử của nhóm sáu tỳ kheo đi trước tăng đoàn, giữ hết tịnh xá và giường cho thầy mình, khiến Tôn giả Xá-lợi-phất không có chỗ, phải ngồi dưới một gốc cây. Đức Phật quở trách và dạy việc đảnh lễ, đứng dậy, chắp tay, nhường chỗ ngồi tốt, nước tốt và thức ăn tốt phải theo thứ tự hạ lạp. Kinh Pháp Cú kệ 204 dạy biết đủ là tài sản tối thượng (santuṭṭhiparamaṃ dhanaṃ). Thanh Tịnh Đạo có bài kệ: người thọ hạnh này bằng lòng với cái mình được, có thể ngủ an lạc chỉ trên một lớp cỏ khô.

Liên hệ thực tiễn

Áp vào đời thường, đây có lẽ là hạnh "dễ mang về nhà" nhất với người không xuất gia: nhận chỗ nghỉ không như ý mà không phàn nàn, ngồi ghế không như mong muốn với tâm bình thản.