Hạnh ở ngoài trời

Ở nơi đất trống, không nương mái che hay gốc cây.

Giải nghĩa

Từ chối cả mái che lẫn gốc cây, hành giả sống nơi đất trống. Thanh Tịnh Đạo vẫn cho phép vào nhà bố-tát để nghe pháp hay dự lễ, và trú mưa trong một số trường hợp. Lợi ích được nêu: cắt đứt sự vướng bận về chỗ ở, trừ hôn trầm, sống không dính mắc như loài nai.

Cách thọ trì và ba bậc hành trì

Lời thọ: "Tôi từ chối mái che và gốc cây" hoặc "Tôi thọ trì hạnh ở ngoài trời". Người thọ hạnh vẫn được vào nhà bố-tát để nghe pháp hay dự lễ bố-tát, nếu trời mưa thì chờ tạnh mới ra; được vào nhà ăn, phòng sưởi để làm phận sự; nếu đang mang vật dụng của vị trưởng lão mà gặp mưa thì được vào nhà nghỉ ven đường. Ba bậc: bậc thượng không được ở gần cây, tảng đá hay nhà, phải căng y làm lều giữa chỗ trống; bậc trung được ở gần cây, đá, nhà miễn không bị chúng che phía trên; bậc hạ được dùng mỏm đá không có gờ chắn nước mưa, chòi làm bằng cành lá, vải hồ cứng, lều người giữ ruộng bỏ lại. Vào ở dưới mái che hay gốc cây thì hạnh bị phá.

Lợi ích tu tập

Theo Thanh Tịnh Đạo: cắt đứt sự vướng bận về chỗ ở; trừ hôn trầm thụy miên; xứng với lời khen "như loài nai, các tỳ kheo sống không dính mắc, không nhà" (bộ luận dẫn từ Tương Ưng Bộ); không vướng bận, đi được mọi phương; sống thiểu dục.

Trong kinh điển

Kinh Tăng Chi Bộ (AN 3.35) kể một đêm mùa đông giá lạnh, Hatthaka người Āḷavī gặp Đức Phật ngồi trên chỗ trải lá trong rừng simsapā cạnh đường bò đi, và hỏi Ngài có ngủ yên không. Đức Phật đáp Ngài là một trong những người ngủ yên trong đời, và giải thích: tham, sân, si — những cơn sốt khiến người giàu nằm trong nhà kín gió vẫn ngủ không yên — Ngài đã đoạn tận. Thanh Tịnh Đạo, khi nêu lợi ích của hạnh ở ngoài trời, dẫn câu từ Tương Ưng Bộ: như loài nai, các tỳ kheo sống không dính mắc, không nhà; và tả người thọ hạnh lấy trăng và mặt trời làm đèn.

Liên hệ thực tiễn

Trang chưa có nguồn mô tả việc ông hay đoàn nghỉ đêm giữa bãi đất trống không mái che, nên không đối chiếu được hạnh này với hành trạng của đoàn.