12/12/2024: khởi hành qua cửa khẩu Bờ Y, hướng về đất Phật

Ngày khởi hành

Theo Dân Việt, ngày 12/12/2024 ông (thầy) Minh Tuệ cùng 5 tu sĩ khác chính thức khởi hành qua cửa khẩu Bờ Y, biên giới Việt — Lào, trên hành trình đến Ấn Độ. Đi cùng đoàn có ông Đoàn Văn Báu, người khi đó tháp tùng và tổ chức (vai trò và ngày rời đoàn).

Trước đó, trong thông báo viết tay ngày 25/11/2024, ông cho biết muốn đi bộ đến Ấn Độ đảnh lễ các thánh tích và “muốn tự mình đi, không ảnh hưởng đến ai” (Báo Gia Lai, 26/11/2024). Xem thêm giai đoạn ở Gia Lai.

Một bài bình luận trên RFA (16/12/2024) viết rằng trước khi ông ra cửa khẩu, trên con đường dẫn vào nơi ông ở có khoảng bốn chốt gác ngăn người muốn tiếp cận. Đây là bài bình luận; trang chưa tìm được bản tin tường thuật nào mô tả cảnh ở cửa khẩu trong ngày.

Đích đến: các thánh tích

Theo kinh Đại Bát Niết Bàn, bốn nơi người có lòng tin nên chiêm bái gắn với cuộc đời Đức Phật là:

1. Lâm Tỳ Ni (Lumbini, Nepal), nơi Đức Phật đản sinh;
2. Bồ Đề Đạo Tràng (Bodh Gaya, Ấn Độ), nơi Ngài thành đạo;
3. Lộc Uyển (Sarnath, Ấn Độ), nơi Ngài thuyết bài pháp đầu tiên;
4. Câu Thi Na (Kushinagar, Ấn Độ), nơi Ngài nhập niết bàn.

Đến nay trang có nguồn cho việc đoàn tới Bồ Đề Đạo Tràng (từ 26/04/2025) và Lâm Tỳ Ni (26/09/2025); chưa có nguồn cho Lộc Uyển và Câu Thi Na.

Tuyến dự kiến lúc khởi hành

• Dân Việt (14/12/2024): sau khi đi bộ qua Lào, đoàn “sẽ tiến vào Myanmar, rồi qua Ấn Độ”, tiếp đến Nepal và Bhutan.
• RFA (30/12/2024): khi đoàn vào Thái Lan, ông Đoàn Văn Báu nói đoàn sẽ đi bộ 1.300 km trong hai tháng trên đất Thái Lan trước khi vào Myanmar.
• RFA (03/01/2025): quyền trưởng đồn cửa khẩu Chong Mek xác nhận với BenarNews rằng đoàn đã vào Thái Lan hợp pháp.

Thực tế đã diễn ra

Ngày 04/03/2025, đoàn tới cửa khẩu Mae Sot nhưng cửa khẩu khi đó chỉ mở cho công dân Thái Lan và Myanmar, nên đoàn không qua được (Vì sao đoàn không đi qua Myanmar). Đoàn rẽ xuống bán đảo Malaysia, qua Batam (Indonesia) và Singapore bằng đường thủy, bay sang Sri Lanka rồi tới Ấn Độ ngày 25/04/2025, tức 134 ngày sau khi rời Bờ Y (Dọc bán đảo Malaysia).

Điều chưa rõ

• Giờ khởi hành và diễn biến tại cửa khẩu trong ngày 12/12/2024.
• Danh sách chính thức những người đi cùng.

Ghi chú đính chính (14/09/2026)

Bản trước viết đoàn khởi hành “rạng sáng”, buổi khởi hành “tương đối lặng lẽ, tin tức chỉ loang ra sau khi đoàn đã qua biên giới”, và tuyến qua Myanmar “không thực hiện được vì tình hình xung đột”. Trang không có nguồn cho các chi tiết này; lý do có nguồn là cửa khẩu Mae Sot khi đó không mở cho người nước ngoài. Bản trước cũng dẫn các nguồn chung chung (“truyền thông tại Lào”) không có đường dẫn, và khẳng định trang chỉ ghi mốc khi có hai nguồn độc lập — điều không đúng với mọi mốc của chương này. Đã viết lại theo nguồn.