Cha mẹ nhìn thấy con qua màn hình điện thoại của người làng

Chuyên mục này rút lại các chương của sách Chân đất giữa đám đông. Sách là bản thảo, hồ sơ đóng ngày 26/09/2026. Xem giới hạn của sách.

Một chiếc điện thoại do người làng mang sang

Giữa tháng 5/2024, trong căn nhà hai tầng ở xã Ia Tô, huyện Ia Grai, Gia Lai, cụ Lê Xuân — khi ấy 84 tuổi — và vợ nhìn thấy con trai mình qua một chiếc điện thoại. Theo Dân trí ngày 19/5/2024, mấy hôm trước người trong làng cho gia đình xem các video trên mạng, và hai ông bà mới nhận ra con trong trang phục như tu sĩ Phật giáo, đi bộ từ Nam ra Bắc rồi từ Bắc vào Nam.

“Trước khi đi tu, gia đình cũng có họp lại và ủng hộ với con đường mà Tú đã chọn. Sau nhiều năm mất liên lạc, chúng tôi cũng mới thấy Tú đi tu hành dọc từ Bắc vào Nam qua nhiều clip đăng tải trên mạng xã hội”, cụ Xuân nói với phóng viên Dân trí. Cũng bài báo ấy ghi lại, theo lời thuật của phóng viên, rằng khi con xin đi tu năm 2015, gia đình khuyên con nghĩ kỹ vì con đường rất khó khăn, rồi cụ Xuân dặn con “đã đi tu thì không sân si”.

Với những người xem video tháng 5/2024, người đàn ông không cần gì là một phát hiện gây sửng sốt. Với hai ông bà, đó là đứa con họ đã tiễn đi gần chín năm trước, nay được nhiều người biết đến hơn bất kỳ ai họ từng quen.

Điều chính quyền xã nói

Dân trí cũng ghi lời ông Trịnh Viết Hùng, Chủ tịch UBND xã Ia Tô: “Chính quyền xã thấy việc anh Tú đi tu là nguyện vọng cá nhân, cũng là điều bình thường. Mọi người nên để sự việc tự nhiên, tránh tình trạng thần tượng hóa việc này.” Đó là một lời kêu gọi giữ bình tĩnh từ cấp cơ sở, đăng ngay trong tuần cơn sốt lên cao.

Hai điều cùng đúng

Theo sách, mạng xã hội nhanh chóng đặt hai hình ảnh vào thế đối lập: người mẹ khóc khi xem video, và người cha nói gia đình tôn trọng lựa chọn của con. Phe này lấy điều thứ nhất làm bằng chứng gia đình đau khổ; phe kia lấy điều thứ hai làm bằng chứng gia đình thanh thản. Cả hai điều đều được báo chí ghi lại, và chúng không loại trừ nhau — một người mẹ có thể thương con gầy đi mà vẫn không đòi con trở về.

Cùng thời gian đó, theo sách, lan truyền những câu chuyện kể rằng cha mẹ khóc lóc van xin con trở về; gia đình cho rằng đó là điều chưa từng nói và đính chính với báo chí. Trang chưa đọc được các bài đính chính ấy ở bản gốc, nên ghi lại ở đây như lời thuật của sách, không như dữ kiện đã đối chiếu.

Điều chưa biết

• Mốc gia đình mất liên lạc với ông có hai phiên bản trong các bản tin tháng 5/2024: một số bài ghi từ năm 2015, theo lời ông thì ông có về nhà một lần vào tháng 10/2017.
• Dân trí ghi gia đình không còn liên lạc với ông kể từ khi ông đi; trang không có nguồn nào cho biết gia đình đã có cách nhắn tin cho ông trong những tuần ấy, và theo sách thì ông không dùng điện thoại.
• Vì mọi lời kể về buổi tối năm 2015 đều đi qua trí nhớ của một người đàn ông ngoài tám mươi, trang đọc chúng như lời kể của người cha, không như biên bản. Đọc thêm Buổi tối năm 2015.