Vài người thành hàng nghìn: chuyến đi thứ tư và văn bản gửi các tỉnh

Chuyên mục này rút lại các chương của sách Chân đất giữa đám đông. Sách là bản thảo, hồ sơ đóng ngày 26/09/2026. Xem giới hạn của sách.

Một chuyến đi như ba chuyến trước

Theo sách, đầu năm 2024 ông rời Khánh Hòa, đi bộ theo trục đường chính ra phía bắc, chân đất, mang theo một chiếc ruột nồi cơm điện đã cũ. Các tài liệu chính thức sau này chỉ xác nhận khung lớn: từ Khánh Hòa ra Cao Bằng, Hà Giang, rồi quay đầu xuôi về miền Trung. Về cách đi, chuyến này không khác ba chuyến của giai đoạn 2017–2023: mỗi ngày một bữa khất thực, tối tìm một gốc cây, một nghĩa địa hoặc một ngôi nhà hoang để ngồi qua đêm.

Văn bản của Ban Tôn giáo Chính phủ ngày 16/5/2024 cũng ghi nhận điều này: ông “đã ba lần đi bộ theo hình thức thực hành phương pháp tu tập ‘hạnh đầu đà’ từ miền Nam ra miền Bắc và ngược lại nhưng không thu hút sự quan tâm của nhiều người”; còn “lần thứ tư này”, hành trình đã thu hút đông đảo người dân. Vì ba chuyến trước ít được biết, sách ghi rằng một số bài viết năm 2024 đếm nhầm thành chuyến thứ năm hoặc gộp tất cả thành một chuyến bảy năm. Con số được xác nhận là bốn.

Vài người, vài chục, vài trăm

Theo sách, chặng đi ra chưa khác gì những năm trước. Chính trên chặng về, khoảng tháng 4, các video về ông bắt đầu lan rộng. Tháng 4, quanh ông vẫn chỉ là vài người hiếu kỳ: người dừng xe máy bên quốc lộ, người chạy theo một đoạn để quay cận mặt, người mang đồ ăn đứng chờ ở đầu làng. Sang tháng 5, khi ông đi qua các tỉnh Bắc Trung Bộ, vài chục thành vài trăm. Đến cuối tháng 5, sách thuật lại rằng báo chí ước tính con số lên tới hàng nghìn.

Điều sách nhấn mạnh là đoàn người không có đầu mối. Một lễ hội có ban tổ chức, một cuộc tụ tập có người triệu tập; đoàn người trên quốc lộ tháng 5/2024 không có ai như vậy. Không ai công bố lời kêu gọi, giấy phép, ban tổ chức hay lịch trình. Mỗi người tự quyết định có mặt, tự quyết định ra về, và không ai, kể cả người họ đi theo, đứng ra điều hành hay giải tán.

Tờ văn bản ngày 16/5

Cùng ngày Giáo hội ra thông báo, Ban Tôn giáo Chính phủ gửi văn bản tới các ban/phòng tôn giáo (sở nội vụ) các tỉnh, thành phố. Theo bản Tuổi Trẻ trích đăng, văn bản ghi rằng chuyến thứ tư của ông “có thời điểm lên tới hàng trăm người đi theo làm ảnh hưởng an ninh trật tự và giao thông trên các địa bàn”, và trong đoàn đi theo có tín đồ Phật tử, người hiếu kỳ và nhóm TikToker, YouTuber quay clip, livestream.

Văn bản đề nghị các địa phương, khi ông tới địa bàn, “không để xảy ra tình trạng tập trung đông người, gây cản trở và ảnh hưởng an toàn giao thông, gây phức tạp về an ninh trật tự, đặc biệt không để các thế lực xấu lợi dụng, xúi giục, lôi kéo gây mất đoàn kết tôn giáo và vi phạm pháp luật”. Văn bản cũng nêu nhận định ông không phải tu sĩ Phật giáo thuộc Giáo hội Phật giáo Việt Nam (xem chương 6).

Sách chỉ ra một nghịch lý thực tế: văn bản gửi đến các tỉnh, nhưng người mà các tỉnh cần làm việc thì không có số điện thoại, không có địa chỉ, và mỗi ngày ở một xã khác.

Sáng 20/5 dưới chân đèo Ngang (theo sách)

Sách kể rằng bảy giờ rưỡi sáng 20/5/2024, dưới chân đèo Ngang, nơi Hà Tĩnh giáp Quảng Bình, ông dừng lại và quay về phía đám đông. Các lời ông nói hôm ấy, qua Tiền Phong, Kiến Thức và Kênh 14 theo thuật lại của sách, gồm: đề nghị mọi người ra về, ông không cần người hộ pháp, không cần được tiếp tế đồ ăn; đi khất thực thì đến từng nhà xin, người ta chạy theo đưa tận tay thì không nhận; với người quay phim thì “một là đi sau, hai là đi trước”, đừng đi hai ba hàng bên đường. Trang chưa đối chiếu được nguyên văn từng câu nên không đặt trong ngoặc kép ở đây.

Theo sách, đám đông không giải tán. Chiều hôm ấy ông rời đường lớn, đi theo lối mòn trong rừng; sáng hôm sau ông trở ra quốc lộ và đi khất thực vào từng nhà.

Điều chưa biết

• Ngày xuất phát của chuyến đi thứ tư và các tuyến cụ thể giữa Khánh Hòa, Cao Bằng, Hà Giang chưa được nguồn nào công bố.
• Con số “hàng nghìn” là ước tính của báo chí theo thuật lại của sách; không ai đếm chính xác, và trang chưa đối chiếu được bản gốc.
• Các video của những kênh đi theo đoàn tháng 4 — 5/2024 chưa đối chiếu được bản gốc.
• Đọc thêm: Người đi theo và nền kinh tế chú ý, Vòng người ở Cẩm Thịnh.